E-mail adresinizi bırakarak gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.
Sizce sağlık sigortası en iyi nerede tanıtılabilir ?

Açık hava reklamları (27)
Gazeteler (7)
İnternet (55)
Televizyon (138)
Dergiler (14)


Türkiyede Sağlık Sigortaları Uygulama Bilgileri
  07.11.2010


Ülkemizdeki kamu sağlık programları ilk kez ve çok sınırlı bir biçimde 1921 tarihinde “Ereğli Havza-i Fahmiyesi Maden Amelesi’nin Hukukuna Müteallik Kanun“ ile oluşturulurken, 04.01.1959 gün ve 5502 sayılı “Hastalık ve Analık Sigortası Kanunu” ile sağlanan yardımlar ve teminat altına alınan nüfus daha da genişletilmiştir.



 


Abdullah KARACIK[1], Hakkı ATLI[2]

1. TARİHÇE

Ülkemizdeki kamu sağlık programları ilk kez ve çok sınırlı bir biçimde 1921 tarihinde “Ereğli Havza-i Fahmiyesi Maden Amelesi’nin Hukukuna Müteallik Kanun“ ile oluşturulurken, 04.01.1959 gün ve 5502 sayılı “Hastalık ve Analık Sigortası Kanunu” ile sağlanan yardımlar ve teminat altına alınan nüfus daha da genişletilmiştir.

Daha sonra dünyadaki global eğilime uyularak bütün toplumun sağlık sigortası kapsamına alınması için girişimlerde bulunulmuş ve bu sigorta zorunlu hale getirilmiştir. Bu dönemde kamu sağlık sigortalarının yanı sıra özel sağlık sigortalarının da başladığı görülmektedir. Örneğin, 1938 yılında Anadolu Sigorta A.Ş. gemi kurtarma çalışmalarında bulunanlar için hastalık sigortasına benzer bir teminatı piyasaya sürmüştür (Yapar, 2000). Bugünkü anlamda ilk sağlık sigortası ürünü 1976 yılında, Başak Sigorta A.Ş. tarafından, Ziraat Bankası’nda hesabı olanların teminat altına alındığı gündelik tazminatı içeren bir grup sağlık sigortası uygulamasıdır (Özgüç, 1997).

1982 yılında Şark Sigorta A.Ş., Uluslararası Bankası’nın çalışanları ile bunların eş ve çocukları için geniş bir teminat sunmuştur. Bu sigorta doktor, muayene ve ilaç masraflarının %80’ini, yatar hasta durumunda ise tamamını karşılamaktaydı. 1987-1988 yıllarında Batı Sigorta A.Ş.’nin uyguladığı üründe, bireylerin yaşları ve cinsiyetlerine bakılmaksızın yaş grupları için teminatlar sunulmuştur. 1988-1989 yıllarında Halk Sigorta A.Ş. ferdi sağlık sigortasını uygulamaya koymuştur. 1989 yılında Anadolu Sigorta A.Ş., Genel Sigorta A.Ş. ve Oyak Sigorta A.Ş. ağırlıklı olarak grup sağlık sigortaları uygulamasını başlatmışlardır. Özel sigorta şirketlerinin bu türdeki küçük çaplı uygulamaları 1990 yılında sağlık sigortaları ayrı bir branş oluncaya kadar devam etmiştir. 1982 yılına kadar kaza teminatına ek olarak verilen ve bu tarihten sonra hayat sigortaları altında da satılmaya başlayan sağlık sigortaları, satılan teminatlara gelen yoğun talep ve yüksek bir potansiyel vaat etmesi sonucu 12.01.1990 tarih ve 90-55 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ayrı bir branş olarak tesis edilmiş ve bu karar 11.02.1990 tarih ve 20430 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır (Yapar, 2000; Özgüç, 1997).

2. SAĞLIK SİGORTASI İLE İLGİLİ TANIMLAR

Sigortalı: Sigorta şirketi tarafından, sigorta teminatlarını kullanabilmesi kabul edilmiş, ferdi veya herhangi bir şirkette çalışan poliçe sahibi kişidir.

Hastalık:Sigortalının tıbbi veya cerrahi müdahaleyi gerektirecek şekilde tıbbi fonksiyonel dengesinde meydana gelen bozukluklardır.

Muafiyet:Sigorta teminatının ödenebilmesi için aşılması gereken tutardır.Muafiyetin altında kalan harcamalar için ödeme yapılmamaktadır.

İştirak oranı: Hasarlara sigortalının katılma payıdır.

Bağımlı: Prim tutarını ödemek koşuluyla aile poliçesine hak kazanan sigortalının yasal eşi ve söz konusu sigortalı ile yaşayan çocukları geliri olmaması koşuluyla teminat altında bulunmaktadır.

Hastane: Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca ,yurt dışında ise muadili resmi kuruluşlarca, hasta ve yaralı etmeye yetkili olarak izin verilmiş ve 24 saat hizmet verebilen sağlık kuruluşlarıdır.Bu teminat kapsamındaki hastane terimi kaplıca, dinlenme, huzur evleri, karantina ve akıl hastalıkları, uyuşturucu ve alkolizm tedavisine mahsus kuruluşları kapsamamaktadır.

Hastane Tedavi:Sigortalının hastanede tedavi olmak amacıyla bulunması halidir.

Doktor:Tıp doktoru diplomasına haiz olup, Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nca, yurt dışında ise resmi kuruluşlarca çalışma ruhsatı verilmiş hastane ve kliniklerde ve/veya özel muayenehanede hasta kabul etmeye yetkili kişidir.

Ameliyat: Uzman cerrah tarafından operasyon için gerekli yeterli donanıma sahip bir hastanede yapılan cerrahi müdahaledir.

Anlaşmalı Kuruluş: Özel bir sözleşme ile anlaşmalı kuruluşlar ağını meydana getiren hekimler, hastaneler,tıp merkezleri,eczaneler, laboratuarlar ve fizik tedavi merkezleridir.

Ayakta tedavi Teminatları: Poliçenin kapsamı dahilinde, hastaneye kaldırılmayı veya hastanede tedavi edilmeyi, gözlem altında tutulmayı gerektirmeyen durumlardaki doktor bakımı ve muayenesi, önerilen ilaçların alınması, tanı amaçlı incelemeler, fizik tedavi vb. hizmetlerdir.

Sigortalının Katılım Payı: Sigortalının üstleneceği ve poliçede belirtilen sağlık harcamaları katılım yüzdesidir.

Önceden Mevcut Olan Durumlar: Kayıt tarihinden önce teşhis edilen, sigortalı ve/veya sigorta ettirenin haberdar olduğu tıbbi, cerrahi, ilaç tedavisi yapılmış olan bir yaralanma ve/veya hastalık sonucunda ortaya çıkan herhangi bir durumdur.

Bekleme süresi: Kayıt tarihi ile başlayan ve belirli durumların teminat altına alınmayacağı süredir.

Sürprim: Kişinin herhangi bir rahatsızlığından dolayı veya risk grubu olmasından dolayı sigorta primine eklenen ek primdir.

3. ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI ÇEŞİTLERİ:

Sağlık sigortası poliçeleri genel olarak üç grupta değerlendirilmektedir.

1.grup: %100 kapsamlı ve sınırsız yatarak tedavi teminatı, %20 katılımlı ve sınırlı ayakta tedavi teminatı.

2.grup : Farklı sınır ve katılımlı teminatlar.

3.grup : Anlaşmalı kuruluşlarda sınırsız ve katılımsız teminatlardır. Bu teminatlar dışında kalanlar katılımlı ve sınırlıdır (Güven, 1995).

Bu teminatları bütünüyle incelersek:

3.1. Ayakta Tedavi Teminatları

Doktor Muayene Giderleri Teminatı: Hastane,klinik ve özel muayenehanelerde çalışma izni olan doktorlar tarafından yapılan muayene giderleri sigortalının seçtiği limit ve iştirak oranı çerçevesinde ödenmektedir.

Reçeteli İlaç: Doktor tarafından tedavi için gerekli görülen ve reçetede belirtilen ilaçları, seçilen limit ve iştirak oranı çerçevesinde teminat kapsamındadır.

Röntgen ve Tahlil Giderleri Teminatı: Hastalığın teşhis ve tedavisi için doktor tarafından talep edilen röntgen ve tahlil giderleri teminat altına alınır.

Modern Teşhis Yöntemleri:Hastalığın teşhis ve tedavisi için doktor tarafından talep edilen MR,tomografi, sintigrafi,anjiografi, endoskopi ve benzeri yöntemleri teminat altına alır.

Fizik Tedavi: Hastalığın tedavisi için doktor tarafından gerekli görülen fizik tedavi giderlerini teminat altına alır.

3.2. Yatarak Tedavi Teminatları:

Oda ve Yemek Giderleri Teminatı: Sigortalının hasta olarak yatakta tedavi gördüğü sağlık kuruluşunda yattığı her tam gün için oda yemek ve hemşirelik giderleri seçilen limit çerçevesinde ödenmektedir.Bu teminat günlüktür.

Ameliyat ve Anestezi Giderleri Teminatı: Sigortalının tedavisinin cerrahi bir müdahaleyi gerektirdiği durumlarda, bu cerrahi müdahale sonucunda oluşan tüm giderler, ilgili iç protez giderleri de dahil olmak üzere, belgelenmek kaydıyla, seçilen limit çerçevesinde ödenmektedir.Kaza sonucu gereken ilk estetik ameliyat, Angiografi giderleri ve kaza sonucu diş tedavi giderleri bu teminattan karşılanmaktadır.

Refakatçi Giderleri Teminatı: Sigortalıya refakat eden kişiye ait oda ve yemek giderleri seçilen limit çerçevesinde ödenmektedir.Bir kişiden fazla refakatçi kabul edilmez.

Acil Ambulans Giderleri Teminatı:Sigortalının şirket doktorunca da kabul edilebilecek acil hallerde, hastaneye nakli sırasında kullanılabilecek kara, deniz ve hava nakliye araçlarıyla yapılan taşımalara ait giderler seçilen limit çerçevesinde ödenmektedir.

Evde hemşirelik Bakım Teminatı: Hekimin gerekli gördüğü hallerde lisanslı bir hemşire tarafından evde yapılan tıbbi bakım giderlerini karşılamaktadır.

3.3. Diş Tedavi Giderleri Teminatı

Çalışma ruhsatı verilmiş hastane ve kliniklerde ve/veya özel muayenehane açmaya ehliyetli diş doktorlarınca yapılacak tedavi (diş ve diş eti tedavileri veya ameliyatları) giderleri seçilen limit ve iştirak oranı çerçevesinde ödenmektedir. Ameliyatlar uzman diş doktorunca yapılmalıdır.

3.4. Doğum Giderleri Teminatı

Gebelik halinin gerektirdiği doğum, erken doğum ve düşük hallerinin gerektirdiği giderler seçilen limit ve iştirak oranına kadar ödenmektedir.Doğum giderleri teminatı, sigorta giderleri teminatının başlangıcından itibaren sigorta şirketinin belirlediği bir sürenin geçmesinden sonra başlayan hamilelik süresini kapsar.

3.5. Gözlük Çerçevesi, Gözlük Camı ve Lens Teminatı

Gözlük çerçevesi teminatı, göz doktorunun tıbben gerekli gördüğü durumlarda, numaralı camları çerçevelemek amacıyla kullanılan gözlük çerçevesi teminatıdır.Gözlük camı teminatı, göz doktorunun tıbben gerekli gördüğü numaralı gözlük camlarıdır.Lens teminatı göz doktorunun tıbben gerekli gördüğü kontakt lens teminatıdır.

3.6. Organ nakli Teminatı

Organ nakli teminatı böbrek, kalp, kornea, kemik iliği ve karaciğer nakilleri esnasında oluşan tıbbi giderleri karşılamaktadır. Organın elde edilmesi ve organı veren şahsa ait tüm giderler kapsam dışı bulunmaktadır.

3.7. Sağlık Taramaları Teminatı: (Check-Up)

Toplum içinde sağlık bilincinin yaygınlaşması ile yılda bir veya iki kez check-up istenir olmuştur. Sigortacılar bu teminatı belli limitler içinde verebilmektedir.

3.8. Yurtdışı Teminatı

Kural olarak teminat yurt içinde geçerlidir. Bununla birlikte karşılıklı anlaşma ve sürprim ödenmesi ile teminatın yurt dışına açılması sağlanabilir. Daha çok yurtdışında hastalanmış sigortalının tıbben gerekli görülen hallerde bulunduğu yerde hastaneye götürülmesi veya kendi ülkesine getirilmesi giderleri bu teminatın ana konusunu teşkil eder.

3.9. Gündelik Tazminat Sigortası

Hasta olan kişiler çalışamadıkları için kazançlarının bağlı olduğu faaliyetleri gösteremezler.Kazanç sağlayamama durumu geçici veya sürekli olabilir.Çalışanın sürekli kazanç kaybı durumunda hastalığını, doktor raporu ile belgelendirmesi gerekir.Bu durum daha çok sigortalının mesleki faaliyetine göre değerlendirilmektedir.Gündelik tazminat sigortasının amacına ulaşabilmesi için gelir dalgalanmalarına ve gerçekte kaybolmuş işin gelirine uyabilmesi şarttır. Diğer bir deyişle gündelik tazminat değişebilir olmalıdır.Uygulamada bu durum ancak çalışan personel lehine akdedilen grup sigortalarında gerçekleşebilmektedir.Diğer durumlarda, sözleşmenin akdedildiği tarihteki iş gelirine ve bir ölçüde de gelirde ki muhtemel gelişime bağlı olarak gündelik tazminat belirlenmektedir.

4. ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARINDA RİSKLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Her sigorta branşında prim oranı, sigorta konusu olan birimlerin sahip oldukları risk derecelerine göre belirlenmektedir. Özel sağlık sigortalarında da sözleşme serbestisi çerçevesinde rizikonun tartılması ve seçimlerin yapılması gerekir. Sigorta işletmelerinin başarıları böylece yapmak durumunda bulundukları değerlendirmelere ve seçimlerindeki isabetliliğe bağlıdır. Burada unutulmaması gereken nokta şudur: sigortanın fiyatını tespit eden en önemli faktör risk yönetiminin ve değerlendirmelerin kalitesidir.

Rizikonun tanımında istatistik veriler büyük önem taşırlar. Bu nedenle underwriting yapan şirketler, sigorta ve reasürans şirketleri birlikleri ve sigorta denetleme kurumlarının yönlendirme ve özendirmesi ile müşterek çalışmaya yönelmeli, işbirliği sonucu ortaya çıkacak çok daha geniş tabanlı istatistik veriler yayınlanarak yarara sunulmalıdır.Bu sahada ön planda görülen, her sigorta şirketinin kendi istatistik verileri ışığında elde ettikleri sonuçlara göre biçimlenen ve bu nedenle de farklılık arz eden fiyat tarifeleridir.Sigorta tarifelerini denetleyen kurumlar, yapılan hesaplamaların şirketlerin kendi bünyelerindeki istatistik verilere uygunluğunu ararlar. Bunun için herşeyden önce elde bulunan verilerin istatistik değer oluşturacak sayısal çoklukta olması istenir.Bir kere portföy dengesini kaybeden sigorta şirketi, bu nedenlerden dolayı pahalı şirket olmak zorundadır.Riziko seçiminde objektif ve subjektif riziko ayırımına dikkat etmek gerekir. Bu rizikolar poliçe fiyatını doğrudan belirleyen yada en azından etkileyen, yaşamsal önemi olan ayırıcı unsurlardır (Alexander, 1996).

4.1. Objektif Rizikolar

Objektif riziko; yaş, cinsiyet, meslek, medeni hal, oturulan yer, iklim şartları gibi dış faktörlere bakılarak tanımlanan rizikolardır.

4.1.1. Yaş

Sigortalanacak kişi ne kadar yaşlı olursa hastalık riski o derece artar. Bu nedenle tarifeler genellikle yaşa daha doğrusu sigortaya giriş yaşına göre kademelendirilir. Poliçede belirtilen tıbbi harcama teminatlarında 50 yaşına kadar büyük bir farklılık gözlenmez. Fakat 50 yaşından sonra her poliçe yenileme döneminde sigortalıdan alınan prim oranlarında büyük çaplı bir artış gözlenir. Çünkü yaş ilerledikçe, tedavi süreleri ve tedavi masrafları da artmaktadır.Geçmişte 60 yaşının üstündekiler teminat kapsamına alınmazken veya poliçeleri yenilenmezken poliçeler artık çok ileri yaşlara kadar geçerliliklerini korumaktadır. (Will Charles,1974)

4.1.2. Cinsiyet

Kadınların erkeklere nazaran sağlık sigortalarında daha sık tazminat talebinde bulundukları, buna karşın erkeklerden daha uzun yaşadıkları bilinmektedir.Bu nedenle özel sağlık sigortaları primleri kadınlarda daha yüksek, hayat sigortalarında ise erkeklere nazaran daha düşüktür. Kadınlarda rizikonun daha yüksek oluşu sadece gebelik ve doğum olayından kaynaklanmamakta, bu doğal gerçekler rizikoyu çok az etkilemekte asıl neden kadının vücut ve bünye yapısındaki, teknik deyimle dahili faktörlerdeki farklılıktan ve harici faktörlere verilen aşırı önemden kaynaklanmaktadır. Kadınlarda ki riziko 40 yaş sınırına kadar erkeklere oranla yüksek seyretmekte, bu yaştan sonra giderek ve yavaş bir seyirle eşitlenmektedir. Kadınlardaki uzun yaşama olgusu uzayan yaşlılık döneminde kaçınılmaz hastalıklar sebebiyle rizikoyu ağırlaştıran ayrı bir neden olarak düşünülmektedir.

Almanya’da yapılan bir araştırma, genel nüfus üzerinden, yaşa ve cinsiyete bağlı hastanede kalma analizini yapmıştır. Tüm hastanelerde her 100 kişi için ortalama yıllık hastanede kalınan gün sayısı gösterilmektedir (TSEV, 1996).

Tablo 1: Yaşa ve Cinsiyete Bağlı Hastanede Kalma Analizi

YAŞ

ERKEK

%

KADIN

%

KADIN / ERKEK

%

20-24

33,57

37,26

111

25-29

31,34

42,85

137

30-34

31,26

46,57

149

35-39

38,53

60,43

157

40-44

47,64

67,42

142

45-49

64,43

69,23

107

50-54

88,54

87,67

99

55-59

114,31

102,14

89

60-64

163,88

135,19

82

65-69

232,37

188,63

81

*Türk Sigorta Enstitüsü Vakfı Yayınları, 1996

4.1.3. Meslek

ÖSS tarifelerinde sigortalanacak şahsın mesleği önemli bir rol oynamamaktadır. Günlük hastalık giderleri sigortalarında meslek daha çok önem kazanmaktadır. Bakılması gereken husus ise sigortalının bağımsız çalışıp çalışmadığıdır. Çeşitli meslek gruplarına göre düzenlenmiş tarifelere pek rastlanmaz. Sadece hekimlere uygulanacak fiyatların, genelde teşhis maliyetini olumlu etkilediği düşünülerek indirildiği görülmektedir (TSEV, 1996).

4.1.4. Sağlık Durumu ve Önceden Geçirilmiş Hastalıklar

Özel sağlık sigortacısı, teminat talebinde bulunan bir kimsenin her şeyden önce sağlık durumu ve sağlık geçmişi hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Nasıl yanmakta olan bir evi yangına karşı sigortalamak olası değilse, teklif tarihinde hasta olan birisine de hastalık teminatı verilmesi beklenemez. Geçmişte geçirilen hastalıklara rağmen, bunları dikkate alarak teminat verilmesi sigorta olmak isteyenlerin lehine bir gelişmedir. Böyle durumlarda sağlık geçmişinde yer alan hastalıkların yapılacak sigorta dönemi için rizikoyu ağırlaştırıp ağırlaştırmadığına bakılmalıdır. Örneğin geçirilmiş bir nezle ile yıllarca geride kalmış olsa bile tümöral mide hastalıklarının etkisi farklı olmaktadır. Buradan geçmişte kalan hastalıklar ne kadar tekrarlama ve başka hastalıklara yol açma olasılığı taşıyorlarsa, rizikoyu da o ölçüde ağırlaştırıyorlar yorumuna varabiliriz. Bu konu bazı yorum farklılıklarına ve anlaşmazlıklara neden olduğu içindir ki, teklifnamelere eklenen soru formlarında sağlık geçmişinde yer alan hastalıklar konusunda ayrıntılı bilgi özellikle istenmelidir (TSEV, 1996).

4.2. OBJEKTİF RİZİKO İLE İLGİLİ İŞLEMLER

4.2.1. Sigorta Teklifnamesi

Objektif riziko hakkında ilk bilgiler teklifnamede yer alır. Uygulamada muhtelif sigorta şirketlerinde tek tip bir teklifname ve soru formu bulunmadığını görmekteyiz. Bazı şirketler, şimdiki ve geçmiş sağlık durumu hakkında sigortalılarına, rizikoyu yeterince değerlendirebilmelerine olanak sağlayacak ayrıntıda yazılı sorular sorarlar, bazı şirketler ise daha az soru ile yol alabileceklerine inanırlar.

Soru formlarının hemen hepsinde aşağıda ki sorulara yer verildiği görülür:

*Sizin ve sizinle birlikte teminat kapsamına alınması istenen kimselerin herhangi bir sağlık sorunu var mıdır?

*Kadınlar için: Hamile misiniz? Hiç düşük yaptınız mı?

*Bedeni noksanlığınız, Askerlik hizmet veya kaza sonucu maruz kaldığınız sakatlık, işgücü mahrumiyetiniz var mıdır?

*Ameliyat oldunuz mu?

*Tedavi veya gözetim amacıyla bir sağlık kuruluşuna yatırıldınız mı?

*Son 5 yıl içinde sizin ve müşterek sigortalıların geçirdiği hastalıklar, sağlıkla ilgili şikayetler ve kazalar var mıdır?

*Son 6 ay içinde hekime gittiniz mi?

Her soru formunda teklif sahibinin vücut yapısı hakkında fikir vereceği düşüncesiyle, boy ve kilonun bildirilmesi istenir. Ayrıntılı olmayan teklifnamelerde özellikli rizikolar için ek soru formları yer alır. Detaylı soru formlarının sigortalıları, işin ciddiyeti konusunda uyardıkları, basit tedavi giderlerini içeren tazminat taleplerini engelleyerek olumlu etkisinin bulunduğu ve satışları engellemediği tespit edilmiştir. Bazı hallerde teklif sahibinin özellikli konularda sigorta arcısına bilgi vermek istemeyeceği düşünülerek belirli süreler sonuna kadar bu gibi bilgilerin mahrem olarak şirket yönetimine intikal ettirilmesine olanak verilmektedir (TSEV,1996).

4.2.2.Doktor Muayenesi

Normal olarak riziko değerlendirmesi aşamasında doktor muayenesine gerek görülmez. Özel Sağlık Sigortalarında esas itibariyle sigortalının beyanı ile yetinilir. Ancak özellik taşıyan durumlarda ve bir hekimin görüşüne ihtiyaç duyulduğunda, yardımına başvurulabilir. Genellikle öğrenilmek istenen bilgiler şunlardır:

*Hastalığın kesin tıbbi tanısı,

*Tedavi tarihi ve süresi

*Tedavi türü ve sonucu

*Hastanın şu andaki durumu,

*Teşhis ve ileriye dönük kanaat

Teklif sahibinin, doktor muayenesine tabi tutulması en etkin değerlendirme yöntemidir. Özellikle bekleme veya muafiyet sürelerinin kaldırılmasına dönük taleplerin karşılanabilmesi için önceden muayene yapılmasında yarar vardır (TSEV,1996).

4.2.3. Objektif Rizikonun Ölçümü

Teklifname ve riziko ile ilgili sair bilgilerin sigorta şirketine ulaşmasından sonra yapılacak inceleme sonunda rizikonun genel kabul standartlarına girip girmediği, girmiyorsa hangi koşullarla kabulünün mümkün olduğu veya reddinin gerektiği yolunda karar verilir. Bu karar verilirken hukuksal, tıbbi ve sigorta tekniğine ilişkin veriler dikkate alınacaktır. Peşin hükümle verilecek kabul ve red kararları sigorta şirketini zora sokabilir. Bir sigorta şirketinin mali gücü ve sigortalı sayısı ne kadar yüksek ise, o ölçüde daha ağır rizikoları kaldırabileceği, küçük ve portföyü dar sigorta şirketlerinin ise kabul politikasını oluştururken çok daha dikkatli ve sınırlı davranmaları gerektiği bilinmelidir.Yaşı ilerlemiş teklif sahiplerine teminat vermek için göreceli olarak yüksek tahakkuk ettirilecek primlerin, sağlık geçmişinde yer alan bazı hastalıklar nedeniyle erken yaşlarda ve normal şartlarda ayrıca yapılması zorunlu fiyat yüklemelerine gerek bırakmadığı düşünülmelidir (TSEV,1996).

4.2.4. Ağır Rizikoların Sigortalanması

Eskiden ÖSS da riziko değerlendirmeleri şu üç olasılıktan biri ile sonuçlanırdı:

*Teklifin olduğu gibi koşulsuz kabulü,

*Teklifin hasar geçmişinde yer alan tekrarlama veya ihtilata (bir hastalığın tekrarlanması veya başka hastalıklara yol açması)neden olacak hastalıkları hariç bırakmak suretiyle kabulü,

*Teklifin reddi.

Günümüzde, dördüncü olasılık olarak ağırlaşmış rizikolar ek prim uygulaması ile teminata ilave edilmektedir.

Sigorta tekniği, sigorta hekimliği ve sigorta hukuku ağırlaşmış riziko fiyatlarına yükleme yapılmasını gerektirmektedir. Bu gereklilik şu sorunlardan doğmuştur:

* İstisna maddelerinde yaşanan sorunlar

* Hariç bırakılacak hastalığın sınırlarının belirlenmesinde yaşanan sorunlar

* İhtilaf durumlarında ki sorunlar

* Sebep netice ilişkisinin tespitindeki güçlükler yüzünden çıkan sorunlar.

Bu sorunların dışında kalan gereklilik ise

* Kişilerin iş verimliliğini ve çalışma gücünü artırmak için çok yüksek tedavi ve bakım giderlerini üstlenmek ve iş gücü kayıplarını telafi etmek.

* Sigortacıların sigortalılarına poliçelerini, daha önce bazı hastalıklar geçirmiş olmaları halinde bile, giderek artan sağlık giderlerini karşılayabilecek şekilde düzenleyebilme yolunu açmak.

Buradan ağırlaşmış rizikonun anlamına gelebiliriz.Daha önce geçirilen hastalıklar nedeniyle sigortalının yeniden hastalanma ve tazminat talep etme olasılığının , sigortalı başına düşen ortalama hasar oranına nazaran çok daha ağır ve yüksek olması bize ağırlaşmış rizikoyu anlatır.

4.2.5. Riziko Değerlendirme İşlemleri

Elde bulunan teklifname, istişare sonuçları, doktor raporu gibi verileri doğru değerlendirmek gerekir. Değerlendirme yapılırken, hastalıkların ağırlığı yanında tedavi süresinin de dikkate alınması gerekir. Sonuçta aşağıda değinilen ayırımların yapılması yararlı olur:

* Önceden geçirilmiş olup, normal şartlarda tekrarlama ihtimali bulunmayan hastalıklar belirlenerek, herhangi bir prim yüklemesi yapılmaksızın teminat kapsamına alınmalıdırlar.

* Önceden geçirilmiş olup tekrarlama olasılığı görülen hastalıklar ek fiyat uygulanarak teminat kapsamına alınmalıdırlar.

* Halen mevcut olup, tedavisi süren hastalıklar tespit edilmeli ve ek prim ödenmesi koşuluyla dahi sigorta kapsamına alınmamalıdırlar.Bu alanda son zamanlarda, özellikle şeker hastaları yararına bir uygulama geliştirilmekte , tedavi maliyeti önceden kestirilebiliyorsa ek prim karşılığında teminat sağlanabilmektedir.

*Tedavisi tamamlanmış olduğu halde belli belirsiz etkileri süren ve vücudun tüm direncini çökerten hastalık türlerinin de belirlenerek, ek prim karşılığında bile teminat kapsamına alınmamaları gerekir.

Tablo 2 : Bazı hastalıklara uygulanan sürprim oranları

Hastalıklar

Tedavi süresi

Yüklemenin prime oranı

%

Kanser

5 yıl

60-90

Bronşial Astım

5 yıl

25-60

Safra Kesesi Hastalıkları

5 yıl

40-70

Mide ve 12 Parmak Tümörü

4 yıl

40

Böbrek Taşları

2 yıl

40-70

Riziko değerlendirmesini zorlaştıran nedenlerden birisi de teklifnamede yer alan hastalık teşhisinin pek çok sebeple bilerek abartılmış veya tersine hafifletilmiş olmasıdır. İş göremezlik nedeniyle malulen erken emekliliğini talep eden taraf doğal olarak hekimle anlaşarak hastalığını abartılı biçimde göstermeye, iş müracatı öncesi muayene aşamasında ise belirtileri saklamaya çalışacaktır. Gerçek durumu saptayabilmek için tedavi yöntemlerini ve verilen ilaçların dozajını, süresini öğrenmek gerekmektedir.

5.ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI POLİÇELERİNİN İŞ KABUL ESASLARI (UNDERWRİTİNG)

Özel sağlık sigortalarında tıbbi yazım kavramı, sigortalının, poliçenin düzenlendiği anda belirtilerini taşıdığı hastalıkların saptanması ve gereğinde bunların özel şartlar eklenerek teminat dışında tutulması anlamına gelir.Bu da sigortacının, bilinen hastalıklar ve bunların etkileri için tazminat ödemek istememesidir.

5.1.Özel Sağlık Sigortacılığında Tıbbi Underwriting Uygulamaları

Sigortacılığın temel kuralları, katılanların hepsinin bir havuza küçük bir prim ödeyerek katkıda bulunmaları ve içlerinden nadir olarak bir kaçının hasar halinde tazminatlarını bu havuzdan karşılayabilmeleri ile, sözleşmenin her iki tarafına da rizikonun değerlendirilmesi bakımından bilinmesi gerekli olan esaslı unsurları tamamen açıklama yükümlülüğü anlamına gelen “azami iyi niyet kuralı“ geçerlidir. Sigortacı açısından bir müşterinin sigortalı olarak kabul edilip edilmeyeceği konusundaki nihai karar, onun teklifnamenin eki olan bildirim formunda, geçirdiği veya halen geçirmekte ve tedavi edilmekte olduğu hastalıklar ile ilgili sorulara verdiği cevaplara bağlıdır.

5.2.Underwriting Yöntem ve Prensipleri

Özel sağlık sigortaları, her ne kadar çeşitli yöntemlerle yazılabilirse de hepsinde ortak olan bazı prensipler vardır.Bu prensipler

*İstisna hükümleri genel ve standart niteliktedir,

*Riziko kabulünde moratoryum hükümleri uygulanır

*Hastalık bildirim formu ve onun içindeki doğru bilgiler poliçenin ayrılmaz parçası olup bağlayıcıdırlar (Milli Reasürans Semineri; 1996).

5.3.Kuşkulu Durumlarda Hekime Başvurma Hakkı

Teklifname ve hastalık bildirim formunda bir kayıt bulunamadığı hallerde, hastanın doktoru ile temas kurularak, tıbbi durumun kendisine ne zaman açıklandığı öğrenilmeye çalışılır.İngiltere’de bilgi formları gizlilik taşır ve hastanın özel doktoruna yönelebilmek için öncelikle hastanın yazılı oluru alınmak zorundadır.Bununla birlikte poliçede esaslı unsurların eksik bildirilmesi veya tamamen saklanması halinde teminatın geçerli olmayacağı açıkça belirtilmiştir.Doktorların ise kendilerine, usulüne uygun biçimde yöneltilecek sorulara doğru cevap verme zorunlulukları vardır.Hekimden alınan bilgiye göre sigortalının, teminatın başlangıcından önce hastalanmakta olduğunu bildiği fakat açıklamadığı belirlenirse, tazminat talebi reddedilir

5.4.Esaslı Unsurların Gizlendiğinin Hasar Anında Anlaşılması

Sigortacılar, talep edilen tazminat ve hasar tarihi ile hastalığın muhtemel başlangıç süresini, poliçe tarihi ile karşılaştırarak gizleme konusunu açığa çıkarabilirler. Şayet sigortalı erken tarihte bir hasar talebinde bulunmuş ise, sigortacı bildirim eksikliğinin bulunup bulunmadığını kontrol eder.Hemen ortaya çıkmayan, çoğalma ve etkileme süresi uzun zaman alan hastalıklara ait olup teminat tarihinden sonra talep edilen hasarlar genellikle ödenmez ve kuşku ile karşılanırlar. Bu durumda hastalık belirtilerinin ne zaman ortaya çıktığı tahkik edilir. Kuşku aşamasında bile olsa şüpheli bir durumun sigortacıya ihbar edilmiş ve riziko buna rağmen kabul edilmiş ise, hasar ödenmektedir.

5.5.Standart İstisnaların Kullanımı

Özel sağlık sigortaları poliçelerinin çoğunda, genel istisnalar şeklinde anılan ve örneğin grup poliçeleri kapsamında bulunan kişilerin tümüne uygulanan standart istisna maddeleri, sigortacının sorumluluğunu sınırlama gereksinmesinin bir sonucudur.Çoğu poliçelerde uygulanan istisnalar şunlardır,

* Kronik durumlar,

* Olumsuz sonuca yaklaşmış hastalıklar,

* Uzman hekimin çağrılması ile yapılan konsültasyon giderleri,

* Kendi kendini yaralama,

* Geriatrik (yaşlılık) bakımı

*Yurt dışı teminatı.

Bu liste genişletilebilir. Sigorta şirketleri teminat kapsamlarını ve istisnai hükümlerini rakiplerinden farklı ve kendilerine avantaj sağlayabilecek biçimde düzenlerler. Ancak ÖSS teminatı, temelde kısa süreli ve akut hastalıkların tanı, tetkik ve tedavi giderlerini karşılamak amacında olduğu için kronikleşmiş tıbbi durumların uzun süreli giderlerini mutlak olarak karşılamaz.

İstisnai hükümler statik kavram olmayıp, tıbbi gelişmelere, teşhis, tetkik ve tedavi giderlerindeki değişikliklere göre paralel değişimler gösterebilirler. Bu kararların arkasında genellikle maliyet sorgulaması yatar. Maliyeti etkileyen başlıca etken de teknolojidir. Risk maliyeti sürekli gözden geçirilmesi gereken bir husustur.

6. TÜRKİYE’DE ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARININ RAKAMLARLA GELİŞİMİ

Tablo 3: Yıllar İtibariyle Sağlık Branşı Kar ve Zarar Hesabı Teknik Sonuçları

(Yurtiçi) (Milyar TL)

YILLAR

Alınan primler

Ödenen Tazminat

Muallak Hasar Karşılığı

Hasar/Prim

Oranları (%)

1991

48

28

1

85,8

1992

141

78

4

72,5

1993

357

199

5

66,9

1994

942

556

10

75,1

1995

3,022

1,728

43

75,8

1996

8,386

5,069

211

79,3

1997

24,493

15,295

927

84,2

1998

53,560

35,812

2,426

87,4

1999

107,497

73,134

6,900

84,6

2000

188,776

121,535

8,201

76,3

*Tablo, "Sigorta Denetleme Kurulu Faaliyet Raporlarından yararlanılarak oluşturulmuştur.






Tablo 4:Yıllar İtibariyle Özel Sağlık Sigortaları Gelişimi 1991-2000

YILLAR

Direkt Prim(Milyar TL) Yurtiçi+Yurtdışı

ARTIŞ (%)

Direkt Prim Payı Toplam İçinde %

Ödenen Tazminat

(Milyar TL

ARTIŞ (%)

1991

48

-

1,12

28

-

1992

141

193

1,73

78

207

1993

357

153

2,12

199

155

1994

942

164

2,97

556

179

1995

3,023

220

4,79

1,728

211

1996

8,386

177

6,61

5,086

194

1997

24,514

192

8,67

15,317

201

1998

53.570

118

9,79

35,942

134

1999

107.437

100

11.05

73.134

102

2000

188.776

75,71

10,60

121,535

66

*Tablo, "Sigorta Denetleme Kurulu Faaliyet Raporlarından yararlanılarak oluşturulmuştur.

7. ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI SEKTÖRÜNDE YAŞANAN SORUNLAR

Türkiye’de özel sağlık sigortası şirketleri ayrı bir branş olarak 1990 yılından itibaren hem bir misyon üstlenme hem de en iyi şekilde hizmet verme çabası içerisindedirler. Fakat gelişen sektörde gerektiği biçimde örgütlenmeyi sağlayamadıkları için zaman zaman sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Diğer sigorta branşları mal ve mesuliyete yönelik olmasına rağmen sağlık sigortası diğer sigorta dallarından insana yönelik olması sebebiyle ayrılmakta ve tamamen farklı sorunlar yaşamaktadır.

Sağlık sigortalarında yaşanan sorunlar genel hatlarıyla aşağıda özetlenmiştir:

7.1.Sağlık Hizmetlerinin Kullanım Sıklığı

Ödenen tazminatların fazlalığı diğer bir deyişle Tazminat / Prim dengesinin sigorta şirketi aleyhine olması özel sağlık sigortası için öncelikli olarak ele alınması gereken sorunlardan biridir. Sigorta kapsamında olan bir kişi için, sağlık hizmeti fiyatı sıfır (0) olacağından, bu durum bireyi daha çok hizmet tüketmeye yöneltecektir (Sur ve Ökem, 1997).

Türkiye’de sağlık hizmetlerinin kullanımını belirleyen faktörler ve bunların boyutları konusunda yapılmış çalışmalar çok kısıtlı sayıda ve boyuttadır. Bu alanda yapılmış en geniş çalışma Sağlık Bakanlığı Sağlık Projesi Genel Koordinatörlüğü’nün 1992 yılında bütün Türkiye’yi kapsayan bir örneklem üzerinde sağlık hizmetlerinin kullanımını ortaya çıkarmayı amaçlayan araştırmadır. Bu araştırmada Türkiye için önemli bulgular elde edilmiş olup bunlardan bizi ilgilendiren şudur:

“Sağlık Sigortası kapsamında olmak, diğer değişkenlerden bağımsız olarak, hizmetlerin kullanımında artışa sebep olmaktadır “(Sur, 1997).

Burada görüldüğü üzere alınacak hizmetin fiyatı (0) olduğu için,sağlık sigortası satın alanlarda doktora gitme sıklığı dolayısıyla özel sağlık sigortasının sigorta şirketlerine olan maliyetini arttırmıştır.

7.2. “Karşılıklı İyi Niyet” Prensibine Uymama

Sağlık hizmeti alacak olanın, alacağı hizmete gerçekten ihtiyacı olmalıdır. Sağlık hizmetlerinde hizmeti alan, hizmetin etkisi, niteliği, uygulanması veya uygulanmaması halinde doğacak sonuçlardan bilgi sahibi değildir, hatta ihtiyacı olduğunu bile bilmeyebilir. Bu nedenle, ihtiyacı olana sağlık hizmeti anlayışı, hem sosyal hem de ekonomik yönüyle, sağlık hizmeti arzında ihmal edilmemelidir (Özsarı,1997).

Sigortalı sadece ihtiyaç halinde sağlık hizmeti talep etmeli ve hizmeti arz edenler tarafından da sadece ihtiyaç görüldüğünde hizmet sunulmalıdır. Ayrıca sigortalının sigorta şirketine ödediği primi geri alma isteği “karşılıklı iyi niyet prensibi” ile uyuşmamaktadır.

7.3.Hekim ve Sağlık Kuruluşlarının İnsiyatifi

Özel sağlık sektörü alanında sigorta şirketi, sigortalı ve sağlık hizmetini sunan hastaneden oluşan bir üçgen vardır. Özel sağlık sigorta şirketleri ile sağlık hizmetini veren kişi ve kurumlar arasındaki ilişki basit bir ilişkisi olarak görülmemelidir.

Sigortalılar kadar hekim ve sağlık kuruluşlarının yaklaşımlarının da özel sağlık sigortası açısından önemli olduğunu bu gün daha iyi görmekteyiz. Ancak; özel sağlık sigortasına sahip olanlarla sigortasız müşterilere farklı fiyat tarifesi uygulanması, sigortalı müşterilere gereksiz sağlık hizmeti arzı, sigortalıların kötü niyetli yaklaşımlarına salt ticari kazançlar amacıyla alet olunması ve sigorta şirketi şartlarına uyan raporlar düzenlenmesi, ekonomik teşhis ve tedavi yöntemleri yerine pahalı yöntemlerin tercih edilmesi, gelecekte özel sağlık sigortasının pek iyi bir durumda olmayacağını gösteren tutum ve davranışlardır

7.4.Portföyün Büyütülememesi ve İstatistiki Verilerin Yetersizliği

Sigortanın arz yönü, büyük sayılar kanuna dayanır. Büyük sayılar kanunu yardımıyla, hem sigorta talebini oluşturan tüketicilerin ortalama gelirleri bulunup ona göre arz politikası oluşturulabilir. Hem de ülkedeki sigorta talebinin riski azaltılabilir. Yani sigortalı sayısı ne kadar çok olursa, sigorta şirketinin belirlemiş olduğu risk derecesine o kadar yaklaşmış olur. Bu da sigorta şirketleri açısından hem karın, hem de riskin güvenirliğinin artması demektir (Kuşçu, 1996).

Ülkemizde son yıllarda hızlı bir ilerleme gösteren özel sağlık sigortasındaki en önemli sorunlardan bir tanesi sağlık sektörüne ilişkin istatistiklerin ve verilerin yetersizliği ve yeteri kadar güvenilir olmamasından dolayı net risk priminin tam doğru bir şekilde tespit edilememesi ve mevcut riskin yanlış bir fiyattan pazarlanmasıdır (Erdem, 1997).

Görüleceği üzere portföyün yeteri kadar çoğaltılamaması, bir yandan riskin büyük sayıda sigortalılar arasında dağıtılamaması diğer yandan istatistiki verilere yardımcı olmaması riskin karşılığı olan doğru primin hesaplanmaması sonucunu doğurmaktadır.

7.5. Prim Tahsilatına Dair Sorunlar

Sigorta sektörünün önde gelen sorunlarından biri de prim / hasar trafiğidir. Sigorta şirketleri giderlerinin büyük bir kısmını peşin öderler. Buna karşılık primlerini belli süreler içinde tahsil ederler. Bu arada nakit akış dengesi bozulur. Prim zamanında kasaya girmeyen, hasar ise mutlaka nakit olarak çıkan bir rakam olduğu için ikisi arasında elde edilen teknik gelir o denli küçüktür ki, şirketler menkul ve gayrimenkul yatırımlara yeni kaynaklar tahsis edememekte ve fon yaratamamaktır (Karahan, 1992).

Belli sürelerde içinde tahsil edilmesi gereken primler küçük sigorta şirketlerinde acente kazanma politikası gereği iyice esnetilmektedir.

Özel sağlık sigortaları açısından bakıldığında tahsilat sorununun branşın karlılığını doğrudan etkileyen bir faktör olduğu söylenebilir. Çünkü, özel sağlık sigortasında hasar / prim oranının yüksek olması teknik karın yani sigortacılık faaliyetlerinden oluşan gelirin minimum düzeyde olması ya da hiç olmaması sonucunu doğurmaktadır. O halde geriye bilançolarda ana faaliyet dışı gelir olarak nitelendirilen ve toplanan kaynakların sermaye piyasasına aktarılması ile oluşan mali gelirler kalmaktadır(Önal ve Madran, 1997).

7.6. Rekabetin Sadece Fiyat Boyutunda Yaşanması

Müşteriler artık sadece fiyat ve benzeri unsurlara değil, kaliteye de fiyat kadar hatta daha fazla önem vermeye başlamışlardır (Yanık, 1997).

Ancak Özel Sağlık Sigortası piyasasında oluşan aşırı rekabet sadece fiyata yönelik olarak gerçekleşmektedir. Özelikle grup sigortalarında sektöre yeni katılan şirketlerin büyüme amacı ile ne olursa olsun iş alma istekleri fiyatların gerçek değerinden daha aşağıya çekilmesine neden olmaktadır.

Sektörde yaşanan fiyat rekabeti sigortacılığı ve mevcut şirketleri son derece olumsuz bir biçimde etkilemektedir. Özellikle son bir yılda rekabetin yalnızca fiyatla yapılması, diğer unsurların rekabete konu olmaması, verilen hizmetin kalitesinin düşük kalmasına ve bu konuda gelişme sağlanamamasına neden olmaktadır (TSEV, 1997).

Sigorta piyasasının önde gelen reasürans şirketlerinden Swiss Re,tüketicinin düşük sigorta fiyatlarından uzun süre yararlanacağına inanmakta, diğer taraftan tüketicide, sigorta şirketlerinin ödeme güçlüğüne düşerek yükümlülüklerini karşılayamaması gibi tatsız bir durumda kalacağına öne sürmektedir (Kürklü, 1997).

7.7.Sosyo- Kültürel ve Ekonomik Yapı

Sigorta piyasasında insanlar sigorta satın alırken bir çok faktörlerin etkisi altında karar verirler.Bu kararların bir kısmını sosyo–kültürel sebepler oluştururken, bir kısmını ekonomik sebepler oluşturur (Kuşçu, 1996).

Bu sebeplerin bir kısmını; sigortaya olan güvensizlik ve inanmama, halkın gelir düzeyi, eğitim düzeyi, din olgusu, çifte sigorta primi ödeme, sigorta fiyatının yüksekliği, sigorta bilincinin yerleşmemesi, olarak sıralamak mümkündür.

Gerçektende Türk tüketicisinin sigorta bilinci, kültürü, yıllık geliri, çevresi genelde sigortacılığın gelişmesine olumlu katkıda bulunmayacak yapıdadır. Sadece kasko, sağlık gibi zararları çok sık gerçekleşen ve açıkça görülebilen sigortalar ön plana çıkmaktadır (Önal ve Madran, 1997).

Tablo 5: Türkiye’de İnsanların Eğitim Durumlarına Göre Sigorta Poliçesi Almama Nedenleri

Sigorta Poliçesi Almama Nedeni

İlköğretim

Lise

Yüksek

Toplam

n

%

n

%

n

%

n

%

Yararına İnanmama

55

19

112

20

265

17

432

18

Sigortaya Güvenmeme

43

15

124

22

302

19

469

19

Pahalı Bulma

38

13

85

15

267

17

390

16

Sigorta Edecek Varlık Yok

31

11

42

7

165

11

238

10

Sigorta Bilgisi Yokluğu

33

11

46

8

189

12

268

11

Gelirin Sürekli Olmaması

31

11

62

11

102

7

195

8

Gerekli Görmeme

32

11

47

8

169

11

248

10

Dinsel İnançlar

26

9

55

10

92

6

173

7

Toplam

289

100

573

100

1551

100

2413

100

Kaynak:İlhan Erdoğan, İsteğe Bağlı Sigorta Hizmetlerine Karşı Tutum, Beta Basın Yayın Dağıtım A.Ş., İst.,1993, s.135

Sigorta hizmetinden yararlanmayanların eğitim ve poliçe almama sebeplerine göre dağılımına yönelik bir araştırma, sosyo-kültürel ve ekomomik yapının sigortaya karşı olan tutumunu göstermektedir(Tablo 5).

Özel Sağlık Sigortasına karşı olan tutum,Türk sigorta sektörünün tutundurma ile ilgili olarak yaşadığı sorunlardan farklı değildir.

7.8. Limitsiz Poliçe Satışı Sorunu

Son yıllarda sağlık sigortası poliçelerinde limitsiz teminatlar veren yeni ürünler piyasaya çıkmıştır.Pazarlamayı kolaylaştırıcı bir faktör olarak kullanılmak istenen “limitsizlik” kavramı, prodüksiyonu artırmada işe yaramış gözükse de inkar edilemeyecek bir gerçeği de gözler önüne sermiştir.

Limitsiz poliçelerin potansiyel sigortalılara istedikleri kadar harcama yapabilecekleri özgürlüğünü sağladığı imajının, sektöre olumsuz etkileri büyüktür. Sigortalılar “limitsiz “kelimesinin sözlük anlamından hareketle, sigorta süreleri boyunca en ufak şikayetlerinde teklif edilen her türlü tetkik, tahlilleri yaptırmaktan çekinmemekte, suiistimale davetiye çıkartmaktadırlar. Bunun ötesinde, herhangi bir hasar talep etmemekten rahatsız bile olmaktadırlar.

Sigorta şirketlerinin prodüksiyonlarını artırmada kullandıkları bu tür poliçeler, sektör genelindeki hasar/prim oranının %98’lere çıkmasında önemli bir rol oynamaktadır. Sektör genelinde bu konunun üstünde durularak, alınacak bir kararla, özellikle yatarak tedavilerde kullanılan limitsiz teminatlara en azından bir üst limit koyulması gerekmekte,sigortalılar limitsiz teminatlar konusunda aydınlatılmalıdır (Anadolu Sigorta AR-GE, 1997).

KAYNAKLAR

  1. 1. Alexander, David., “The Chartered Insurance Instutute” 1996.
  2. 2. Anadolu Sigorta Ar-Ge Yayınları, 1997
  3. 3. Group and Individual Medical Insurance Policy, Münich Re, W. Germany, 1987.
  4. 4. Erdem İ.,Yapar G.Sağlık Sigortaları Risk Modellemesi, Milli Reasürans Yayınları, İstanbul 1997.
  5. 5. Güven O., Açıklamalı Sigorta ve Reasürans Terimleri Sözlüğü, İstanbul 1995.
  6. 6. İlhan Erdoğan, İsteğe Bağlı Sigorta Hizmetlerine Karşı Tutum, Beta Basın Yayın Dağıtım A.Ş., İst.,1993, s.135
  7. 7. Karahan H.,Menkul Kıymetler Borsalarının Ekonomideki Yeri, İktisadi Araştırmalar Vakfı Yayınları, 88-22, İstanbul 1992
  8. 8. Kürklü K.Türk Sigorta Sektöründe Rekabetin Yanlızca Fiyat Boyotunda Yaşanmasının Nedenleri ve Bunu Aşmanın Yolları,Milli Reasürans Yayınları İstanbul 1997.
  9. 9. KUŞCU S.Sigorta Talep Teorisi ve Türkiye Uygulamaları. Mega Ofset Matbaası,1.Baskı, Erzurum 1996
  10. 10. Medex International Sigortalı kullanım Klavuzu, 2000.
  11. 11. Milli Reasürans Semineri; 1996.
  12. 12. Modern Hastane Yönetimi Dergisi, Aralık, 1998.
  13. 13. Önal Y.B. ,Madran C. , Türk Sigortacılık Sektöründe Pazarlama Sorunları, Bu Sorunların Sektörün Finansal Yapısı Üzerindeki Etkileri Ve Çözüm Önerileri, Milli Reasürans Yayınları, İstanbul 1997.
  14. 14. Özgüç, Feral. Sigortacılık Programı Hayat Dalı “Sağlık Sigortaları” Ders Notu 1996/1997, TSEV Yayınları 45:s.1,1997.
  15. 15. Özsarı H.Sağlık Hizmetinde Kalite, Modern Hastane Yönetimi Dergisi,3-9, 1997.
  16. 16. Sur H.,Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı, Modern Hastane Yönetimi Dergisi, 3-29.,1997.
  17. 17. Sur H.,Ökem G.Sağlığa ve Sağlık Hizmetine Olan Talebi Etkileyen Faktörler, Modern Hastane Yönetimi Dergisi,2-12,1997
  18. 18. Türk Ticaret Kanunu ve İlgili Mevzuat Kitabı.
  19. 19. Türk Sigorta Enstitüsü Vakfı Yayınları, 1997.
  20. 20. Will Charles A. “ Life company Underwriting” Newyork, USA.1974.
  21. 21. Yanık S., Sigorta Sektöründe Toplam Kalite Yönetimi, Reasürör Dergisi 25-14, 1997
  22. 22. Yapar Güçkan, Sibel Özge Tuncel., Sigortacılık Sektörü Bilimsel Çalışma Yarışması 1999 “Özel Sağlık Sigortalarında Avrupa Birliği Uygulamaları ve Türkiye için model Önerisi” Milli Reasürans Türk AŞ. Yayınları,146-153 , 2000.
  23. 23. Yılmaz, Gülçin., Hastalık Sigortası, SMK Yayınları, İstanbul 1989.


[1] Öğretim Görevlisi, M:Ü. Sağlık Eğitim Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü

[2]Araştırma Görevlisi, M.Ü. Sağlık Eğitim Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü

  
  
   
    Kaynak :
Sağlık Platformu


Özel sağlık sigortasi alırken nelere dikkat etmeli ?
Kurumsal Sağlık Sigortası Poliçelerinin Avantajları
Kurumsal Saglık Sigorta Poliçesi Yaptırırken Nelere Dikkat Edilmeli ?
Sigorta çeşitleri
Reel büyüme artıyor, sıra teknik karda
Sigorta yaptırırken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar
Türkiyede Sağlık Sigortaları Uygulama Bilgileri
Sağlık sigortaları karşılaştırma analizleri
Tıbbi Terimler Sözlüğü
Sigorta şirketlerinin 2009 yılı üretim analizleri
Sağlık Sigortası Genel Şartlar
Sigorta Tanımları
Sigorta Yaptırırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Sigorta Acenteliği Faaliyeti İçin Gerekli Asgari Fiziki Şartlara İlişkin Duyuru
 
MEDASIST INTERNATIONAL
Medasist International Tv Medasist International World Medasist International Haber Medasist International Sigorta ve Bes
www.newsfromturkey.tv www.medasist.com www.saglik-sigortasi.com www.sigortabilgiservisi.com
www.turkishnews.tv www.travelassisturkey.com www.sagliksigortamiz.com www.sagliksigortasi.info
www.investinturkey.tv www.newsfromturkey.net www.sagliksigortacimiz.com www.bireyselemekliliksistemi.gen.tr
www.isvehayat.tv www.fromturkeywithlove.org www.acilsagliksigortasi.com
www.sigortanet.tv   www.seyahat-sigortasi.net
Medasist International Sektörel Medasist International Business  Medasist International Bulletin
www.turksektorel.net Travel Assistance www.sigortabilgiservisi.net
www.turksektorel.tv Business Life www.newsfromturkey.org
  Education www.turksektorel.org
     
     

Medasist International tüm kullanım hakları ile ilgili yasalara, kanunlara ve bunlarla birlikte tüm etik kurallara tamamen uymakta ve saygılıdır.Medasist International’a ait bu ve tüm portallarda kaynak gösterilerek yer alan tüm bilgi, haber, araştırma içerikli yazı ile videolar tamamen güvenilir,olduğuna inanılan, halka açık olduğu ve tüm toplumun paylaştığı bilinen bir haber içeriği olmasıyla birlikte acil haber özelliğini kaybederek telif hakkı kullanım özelliği olmayan yada ilgili içeriğin bu özelliğini kaybetmiş olduğu düşüncesiyle ,kaynağı ve varsa yazarı yada ilgili haberi düzenleyen kişinin belirtildiği bilgilerden oluşmaktadır.Medasist International platformlarında kaynak gösterilerek yayınlanan tüm yazılı ve görsel içerikler ilgili kaynağa aittir,bu içeriklerin başkaları tarafından kopyalanması durumunda tüm sorumluluk kopyalayan kişi yada kuruma ait olacaktır. Tüm içerik ve videolarla ilgili hatalı kullanım, hatalı bilgiden kaynaklanan sorunlarda haber kaynağı yada ilgili haberde geçen kişi yada kurumlardan gelen geçerliliği kanıtlanmış yazılı talepler doğrultusunda tüm içerik ve videolar gerektiği şekilde değiştirilebilir yada yayından tamamen kaldırılabilir.Medasist international tüm etik kullanım haklarına saygı göstermektedir.Medasist International Platformlarında yer alan bilgiler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.Tüm kaynak belirtilerek alınan haberler,araştırmalar,yazılı ve görsel tüm içeriklerden oluşabilecek bilgilerin hataları,eksikleri ve yatırım amaçlı kullanılmasıyla ilgili Medasist International Haber Platformu, www.saglik-sigortasi.com portalı yöneticilerinin hiçbir sorumluluğu ve bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Medasist International abides and complies fully with all ethic rules as well as legislation, laws related with all rights of usage. All information, news, research texts and videos included in this and all portals of Medasist International with referencing the source thereof are comprised of information provided by its source and if any, its author or any person reporting such relevant news with the consideration of that no copyright is to be applied or the relevant content has lost its such nature because it has lost its urgent news nature even though it is a news content that is believed to be fully reliable, and open to public and known as to be shared by the whole community. All written and audio contents published on Medasist International platforms by referring the source thereof belong to such relevant source, and in case such contents are copied by third parties, all responsibility rests on the person or body that makes copying. In cases arising from misuse of all contents and videos and from misinformation, according to written requests proven to be valid from the news source or those people or bodies whose names are mentioned in such news may, all contents and videos be replaced duly or taken off from the broadcasting totally. Medasist International respects to all ethical right of usage. Information included in Medasist International Platforms is not in the scope of investment consultancy.Regarding mistakes, deficiencies and usage for investment purposes on and of all information comprised of any news, researches, written and audio contents quoted with references, Medasist International News Platform, www.saglik-sigortasi.com portal managers has no responsibility and bind.

Sigorta - Genel Sağlık Sigortası - Sosyal Sigorta Sorgulama - Sağlık Sigortası Sorgulama - Sağlık Sigortası Primleri
Medasist International © Copyright 2005